اکچویتور چیست؟کاربرد اکچویترچیست؟
اکچویتور چرخشی یا دورانی (Rotary):
حرکت این عملگرها به صورت دورانی یا چرخشی (روتاری) می باشد.
این اکچویتورهای پنیوماتیکی ساختمان ساده ای دارند، به طور خلاصه یک شفت دندانه دار که باید به شیر وصل شود در وسط قرار دارد و دو پیستون در دو طرف آن قرار گرفته اند که با دندانه ای به شفت متصل هستند.
دو محفظه جدا از هم وجود دارد که ناحیه درونی، بین دو پیستون و ناحیه خارجی، بین هر پیستون و دیواره قراردارد و کاملا از هم ایزوله هستند.
سیال محرک (هوا فشرده) با پر و خالی شدن در این دو ناحیه باعث به حرکت درآمدن پیستون میشود و پیستون نیز با استفاده از دنده هایی که آن را به شفت متصل کرده، گشتاور لازم برای چرخاندن شیر را تامین میکنند.
انواع اکچویتور (Actuator) از منظر انرژی عامل حرکت
اکچویتور ها با توجه به عامل تحریکشان از نظر نوع انرژی که تحریک میشوند انواع مختلفی دارند:
اکچویتور پنوماتیکی
این Actuatorها دارای مزایا و معایب خاص خود هستند. از جمله مزایای این عملگرها در دسترس بودن نیروی هوا میباشد.
اما از طرفی دیگر، تامین هوای ابزار دقیق تمیز و به دور از گرد و غبار و آشغال از معایب این نوع محسوب میشود.
اکچویتورهای نیوماتیکی هم در انواع مختلفی وجود دارند که در ادامه به توضیح هریک خواهیم پرداخت:
اکچویتور پنوماتیکی دیافراگمی
اکچویتور دیافراگمی معمولا برای شیرهای با حرکت خطی (گلوب ولو، شیر دیافراگمی، شیر دروازه ای و …) به کار می روند .
در بدنه عملگر این نوع عملگر ها از یک دیافراگم استفاده میشود که نیروی هوا به آن وارد شده و از طریق فشردگی و حرکت دیافراگم که توسط یک میله به استم ولو کوپل شده است، شیر تغییر وضعیت میدهد.
اکچویتور پنوماتیکی پیستونی
اخیرآ Actuator های پیستونی کاربرد گسترده ای در شیر های صنعتی پیدا کرده اند.
اکچویتور های پره ای (vane actuator) که به آنها رک اند پینیون (Rack and Pinion) نیز می گویند، معمولا برای دوران های 90 درجه به کار می رود.
در داخل آن ، یک پره نوسانی که لبه آن نسبت به دیواره داخلی محفظه آب بندی شده است، قرار دارد.
وقتی هوا به فضای یک پره وارد می شود، هوای طرف دیگر تخلیه و پره حول شفت خود می چرخد.
مزایای عملگر پنوماتیکی:
- تامین هوای فشرده در هر محیط صنعتی به راحتی امکان پذیر میباشد و در دسترس خواهد بود.
- طراحی ساده و تعمیرات و نگهداری ارزان
اکچویتور الکتریکی:
این نوع ، از یک موتور الکتریکی برای تامین انرژی مورد نیاز بهره میگیرد. از یک موتور الکتریکی، سیستم کنترلی، گیربکس و سوئیچ حدی تشکیل میشوند.
در این اکچویتورها با استفاده از گیربکس، سرعت موتور الکتریکی را کاهش داد و به سرعت دورانی مطلوب رسید. با توجه به اینکه منبع تغذیه این Actuatorها برق است آلودگی و نشتی ندارند و تجهیز تمیزی به حساب می آیند.
این اکچویتور ها قیمت نسبتا بالایی دارند ولی با توجه به اینکه قطعات متحرک کمی دارند هزینه تعمیر نگهداری پایینی دارند.
اکچویتور هیدرولیکی
در این نوع عملگر از نیروی هیدرولیک برای تامین انرژی استفاده میگردد.
انواع مایعات می توانند منبع انرژی آن باشند در واقع این عملگرها با تبدیل انرژی هیدرولیک به مکانیکی می توانند باعث حرکت دادن و چرخاندن شیرهای صنعتی شوند.
از آنجایی که مایعات و سیالات تراکم پذیر نیستند یک عملگر هیدرولیکی میتواند نیروی های زیادی را تحمل کند و گشتاور بالایی را تولید کند.
مزایای عملگر هیدرولیکی
- قابلیت ذخیره فشار هیدرولیکی
- آب بندی و عایق کاری کم هزینه
- ایجاد نیرو و گشتاور های بسیار بالا
کاربرد اکچویتور
یکی از مهمترین کاربرد های Actuator استفاده از آنها در فرآیند هایی میباشد که نیاز به کنترل بصورت اتوماتیکی یا اتوماسیون میباشد و در مواردی که از لحاظ ایمنی نیاز به قطع و وصل سریع مسیر جریان باشد.
همچنین در فرایند هایی که نیاز به کنترل بسیار دقیق شیر میباشد و این امر توسط اپراتور به کمک عملگرهای دستی امکان پذیر نیست و یا امکان دسترسی اپراتور به شیر نمیباشد نیز از اکچویتور های اتوماتیک پنوماتیکی یا الکتریکی استفاده میشود. این اکچویتور ها با دریافت سیگنال های پنوماتیکی یا الکتریکی از فواصل دور قابل کنترل میباشند.
همچنین در فرآیند هایی که فشار سیال بسیار بالا یا سایز شیر و خط لوله بزرگ میباشد و برای باز و بست کردن شیر نیاز به نیرو و گشتاور بسیار بالایی باشد نیز از اکچویتور یا عملگر های اتوماتیک استفاده میشود.
اجزای سازنده اکچویتور پنوماتیک :
- نشان گر موقعیت: مطابق با استاندارد نامور VID/VIE3845 که مناسب نصب پوزیشنر، سوئیچ محدود کننده و لوازم جانبی دیگر می باشد.
- شفت خروجی: طراحی بدنه به صورت یکپارچه فورج و شفت خروجی به صورت پرسی از جنس فولاد آلیاژی با روکش نیکل بر اساس استاندارد NAMUR، ISO5211 و DIN3337 می باشد.
- محفظه سیلندر: ساخته شده از آلیاژ آلومینیوم با کیفیت بالا
- درب های جانبی: ساخته شده از آلیاژ آلومینیوم به روش ریخته گری .
- پیستون: آلومینیوم ریختگی آنادایز شده.
- پیچ تنظیم: دارای 2 پیچ تنظیم مستقل برای تنظیم حد باز و بست شیر تا 5± درجه
- رینگ پیستون: ساخته شده از کامپوزیت با اصطکاک کم و طول عمر بالا با قابلیت تعمیر و تعویض آسان
- آب بندی: از جنس لاستیک نیتریل
- اتصال هوا: مطابق با استاندارد نامور و قابل اتصال به شیر سلونوئید نامور
- اتصالات: تمامی پیچ ها و بست ها از جنس استیل ضد زنگ
خلاصه توصیحات:
اکچویتور چیست؟کاربرد اکچویترچیست؟
اکچویتور پنوماتیک یا عملگر بادی، با استفاده از هوای فشرده، نیروی مکانیکی تولید میکند و وظیفه باز و بسته کردن انواع شیرهای صنعتی مانند Ball Valve، Butterfly Valve، و Angle Valve را دارد. این عملگرها در صنایع مختلف برای اتوماسیون شیرها، کنترل جریان سیال و افزایش ایمنی سیستم به کار میروند.
انواع اکچویتور پنوماتیک:
- اکچویتور روتاری (Quarter-Turn): مخصوص شیرهای توپی و پروانهای
- اکچویتور خطی (Linear): مناسب برای شیرهای کشویی یا دیافراگمی
- تککاره (Single Acting): برگشت فنری
- دوکاره (Double Acting): با هوای فشرده در هر دو جهت
مزایای استفاده:
- سرعت بالا
- ایمن برای محیطهای قابل انفجار (Explosion-proof)
- هزینه نگهداری پایین
- قابلیت اتصال به سیستمهای کنترل خودکار (PLC)
- عمر طولانی و مقاومت در شرایط سخت
کاربردها:
- صنایع نفت و گاز
- پتروشیمی
- نیروگاهها
- خطوط انتقال بخار، هوا، گاز و مایعات صنعتی
- صنایع غذایی و دارویی
لینک خرید اکچویتور برند امرزون:
